سيد محمد دامادى
371
شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى )
طوطيى را به خيالِ شكرى دل خوش بود * ناگهش سيلِ فنا نقشِ أمَل باطل كرد [ حافظ ، غزل 130 / 2 ص 276 ] هماى گو مَفَكَن سايهء شرف هرگز * بر آن ديار كه طوطى كم از زغن باشد [ حافظ ، غزل 156 / 4 ص 328 ] شكَّرشكن شوند همه طوطيانِ هند * زين قندِ پارسى كه به بنگاله مىرود [ حافظ ، غزل 218 / 3 ص 452 ] الّا اى طوطىِ گوياى أسرار * مبادا خاليت شكّر ز منقار [ حافظ ، غزل 240 / 1 ص 496 ] كنون كه چشمهء قند است ، لعلِ نوشينت * سخن بگوى وز طوطى شكر دريغ مدار [ حافظ ، غزل 242 / 4 ص 500 ] طوطيان در شكرستان كامرانى مىكنند * وز تحسّر دست بر سر مىزند مسكين مگس [ حافظ ، غزل 8 . 261 ص 538 ] آبِ حيوانش ز منقارِ بلاغت مىچكد * طوطىِ خوش لهجه ، يعنى كِلكِ شكّر خاىِ تو [ حافظ ، 402 / 6 ص 820 ] اگر طوطى زبان مىبست در كام * نه خود را در قفس مىديد و نه دام [ وحشى بافقى ] نثار ؛ آنچه بريزد از هر چيزى و پراكنده شود . [ منتهى الارب ] آنچه از زر و گوهر كه پاشيده شود ، ريختنى كه بر سر عروس [ مانند نقل ] و جز آن ريزند ، نثار آوردن ، تحفه و هديه آوردن - پيشكش بردن . نثارِ روىِ تو هر برگ گُل كه در چمن است * فداى قدِّ تو ، هر سروبن كه بر لبِ جوست [ حافظ ، غزل 57 / 6 ص 130 ] دل دادمش به مژده و خجلت همى بَرَم * زين نقدِ قلبِ خويش كه كردم نثارِ دوست [ حافظ ، غزل 62 / 3 ص 141 ] عاشقِ مُفلس اگر قلب دلش كرد نثار * مكُنَش عيب كه بر نقدِ روان قادر نيست [ حافظ ، غزل 71 / 4 ص 158 ]